Leasing Muhasebe Kaydı
"Leasing (finansal kiralama) muhasebe kaydı nasıl yapılır?" sorusunun cevabı, kiralamanın finansal mı yoksa faaliyet kiralaması mı olduğuna göre değişir. Finansal kiralamada kiracı varlığı satın almış gibi aktifleştirir, borcu ve faizi ayrıştırarak izler; faaliyet kiralamasında ise sadece kirayı gider yazar. Bu rehberde ağırlıkla kiracı (lessee) perspektifinden, VUK Mükerrer 290 çerçevesinde örnek yevmiye kayıtlarını gösteriyor, sonunda kiralayan tarafına da değiniyoruz.
Finansal Kiralama mı, Faaliyet Kiralaması mı?
Vergi mevzuatında bir kiralamanın finansal kiralama sayılması için, varlığın mülkiyetine ait risk ve yararların büyük ölçüde kiracıya geçmesi gerekir. VUK Mükerrer 290 ve 6361 sayılı Kanun şu kriterlerden en az birini arar:
- Kira süresi sonunda mülkiyetin kiracıya devri öngörülmesi,
- Kiracıya rayiç bedelin altında bir bedelle satın alma (opsiyon) hakkı tanınması,
- Kira süresinin varlığın ekonomik ömrünün %80'inden fazlasını kapsaması,
- Kira ödemelerinin bugünkü değeri toplamının varlığın rayiç bedelinin %90'ını aşması.
Bu kriterler sağlanmıyorsa kiralama faaliyet (operasyonel) kiralaması sayılır: kiracı varlığı bilançosuna almaz, ödediği kirayı dönemsel olarak doğrudan gider (770 Genel Yönetim Giderleri / 730 / 760 gibi) yazar. Aşağıdaki aktifleştirme ve amortisman kayıtları yalnızca finansal kiralama için geçerlidir.
Kullanılan Hesaplar
| Hesap | Rolü |
|---|---|
| 254 Taşıtlar / 255 Demirbaşlar / 253 Tesis, Makine ve Cihazlar | Kiralanan maddi kıymetin niteliğine göre aktifleştirildiği hesap (VUK Mük. 290 sonrası esas yöntem) |
| 260 Haklar | Yalnızca gayrimaddi hak niteliğindeki kiralamalarda kullanılır |
| 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar | Borcun (anapara+faiz) kısa vadeli kısmı |
| 401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar | Borcun uzun vadeli kısmı |
| 302 Ertelenmiş Fin. Kiralama Borçlanma Mal. (-) | Kısa vadeli ertelenmiş faiz (pasifi düzenleyici) |
| 402 Ertelenmiş Fin. Kiralama Borçlanma Mal. (-) | Uzun vadeli ertelenmiş faiz (pasifi düzenleyici) |
| 191 İndirilecek KDV | Kira taksidi faturalarındaki indirilecek KDV |
| 780 Finansman Giderleri | Taksitte gidere dönüşen faiz (66x da kullanılabilir) |
| 257 Birikmiş Amortismanlar (-) | Kiralanan varlık için ayrılan amortisman |
| 102 Bankalar | Taksit ödemeleri |
301/401/302/402 hesapları tekdüzen hesap planında finansal kiralamaya özgü hesaplardır; bu yazıda kod olarak yazıyoruz, sabit kıymet ve KDV hesaplarına ise hesap kodu rehberinden bağ veriyoruz.
Örneklerde senaryo: anaparası (kira ödemelerinin bugünkü değeri) 1.000.000 TL olan bir makine; toplam faiz 200.000 TL; sözleşme toplamı (taksitlerin nominal toplamı) 1.200.000 TL. Faiz/anapara ayrıştırması için KDV ve oran hesaplarında: KDV Hesaplayıcı.
1. Sözleşme Başı: Varlığın Aktifleştirilmesi
VUK Mük. 290'a göre kiracı, varlığı kira ödemelerinin bugünkü değeriyle (anapara) duran varlık hesabına alır. Anapara + faiz toplamı vadesine göre 301/401'e alacak; aradaki faiz farkı 302/402'ye borç (düzenleyici) yazılır:
Sözleşme tarihi ──────────────────────────────────
254 Taşıtlar 1.000.000
302 Ertelenmiş Fin. Kir. Borç. Mal. (-) 80.000
402 Ertelenmiş Fin. Kir. Borç. Mal. (-) 120.000
301 Fin. Kiralama İşl. Borçlar (kısa) 480.000
401 Fin. Kiralama İşl. Borçlar (uzun) 720.000
(Finansal kiralamaya konu varlığın bugünkü değerle aktife alınması)
Burada 301+401 = 1.200.000 (taksitlerin nominal toplamı), 302+402 = 200.000 (toplam faiz); net borç = 1.200.000 − 200.000 = 1.000.000 TL anaparaya eşittir. Örnekte taşıt kullanıldı; kıymetin niteliğine göre 255 Demirbaşlar veya 253 Tesis, Makine ve Cihazlar kullanılır. Yalnızca kiralanan şey bir gayrimaddi hak ise 260 Haklar hesabı kullanılır.
💡 Faiz/anapara ayrıştırması, "her dönem sonu kalan borca sabit dönemsel faiz oranı uygulama" yöntemiyle yapılır; rakamlar leasing şirketinin ödeme planından alınır. Vergi/gider planlaması için: 2026 Geçici Vergi Rehberi
2. Kira Taksidinin Ödenmesi
Her taksit faturasında o döneme düşen anapara borçtan düşülür, faiz gidere aktarılır ve KDV indirilir. Bir taksitte 40.000 TL anapara + 10.000 TL faiz + KDV (örnekte %20: 10.000 TL) olduğunu varsayalım:
Taksit tarihi ────────────────────────────────────
301 Fin. Kiralama İşl. Borçlar 50.000
780 Finansman Giderleri (faiz) 10.000
191 İndirilecek KDV 10.000
302 Ertelenmiş Fin. Kir. Borç. Mal. (-) 10.000
102 Bankalar 60.000
(Kira taksidi: anapara+faiz ödemesi, faizin gidere alınması, KDV indirimi)
Açıklama: 301 borçlandırılarak taksitin anapara+faiz tutarı (50.000) borçtan düşülür; 302 alacaklandırılarak o döneme ait ertelenmiş faiz (10.000) çözülür ve aynı tutar 780'e gider yazılır. Ödeme tutarı = anapara+faiz+KDV = 60.000 TL. Faiz giderini 780 yerine 66x (örn. 661/660) hesaplarında izleyen uygulamalar da vardır.
💡 Leasing taksit faturalarının KDV'sini 191 İndirilecek KDV olarak indirebilirsiniz. KDV oranı sözleşme tarihinde sabitlenir; doğru oran için faturayı esas alın: KDV Hesaplama Rehberi
3. Amortisman Kaydı
Finansal kiralamada kiracı, aktifleştirdiği varlık için kira süresine göre değil, varlığın kendi faydalı ömür/amortisman oranına göre amortisman ayırır (gayrimaddi hak oranı değil). 1.000.000 TL anapara, %20 amortisman oranı varsayımıyla yıllık 200.000 TL:
31.12.2026 ───────────────────────────────────────
770 Genel Yönetim Giderleri (veya 730/740) 200.000
257 Birikmiş Amortismanlar (-) 200.000
(Finansal kiralamaya konu varlığın dönem amortismanı)
Maddi kıymet 25x hesabında (254/255/253) izlendiği için amortisman 257 Birikmiş Amortismanlar'a alacak yazılır. (Kiralanan şey 260 Haklar'da izlenen bir gayrimaddi hak ise karşı hesap 268 Birikmiş Amortismanlar olur.) Böylece finansal kiralamada kiracı hem faiz giderini hem amortismanı gider yazar — faaliyet kiralamasından temel farkı budur.
4. Dönem Sonu: Borcun Kısa/Uzun Vade Sınıflaması
Her dönem sonunda, bir yıl içinde ödenecek hale gelen taksitler 401'den 301'e, ilgili ertelenmiş faiz de 402'den 302'ye aktarılır (vade ayrımının güncellenmesi). Döviz cinsinden sözleşmelerde ayrıca VUK 280 gereği dönem sonu kur değerlemesi yapılır.
5. Kiralayan (Lessee Karşısında Lessor) Tarafı — Kısaca
Kiralayan (genellikle finansal kiralama şirketi) açısından işlem ters yönlüdür: varlığı bilançosundan çıkarır, kiracıdan olan alacağını finansal kiralama alacak hesaplarında izler ve kira ödemelerinin faiz kısmını gelir olarak tahakkuk ettirir. Bu nedenle kiralayan tarafında varlık ve amortisman değil, alacak ve faiz geliri ön plandadır. Çoğu işletme finansal kiralamada kiracı konumunda olduğundan bu yazının ana odağı kiracı kayıtlarıdır.
Sık Yapılan Hatalar
Belgeyi Hangi Programda Tutuyorsanız, Girişini Fisle Yapsın
Leasing taksit faturaları, gider belgeleri ve banka dekontları her ay tek tek muhasebe programına girilir — tutarı, KDV'yi ve karşı tarafı okuyup doğru hesaba yazmak zaman alır ve hesap kodu eşleştirme hatalarına açıktır.
Fisle bir muhasebe programının rakibi değil, belgeyi programa taşıyan köprüdür: fiş, fatura ve dekontların fotoğrafından tutar, KDV ve satıcı bilgisini yapay zekayla çıkarır, Luca formatında Excel'e hazır eder — hangi programı kullanırsanız kullanın.
Denemesi ücretsiz: Fisle'nin Deneme planı kredi kartı istemez, ilk 10 belgeyi işler. Hacminiz büyüdükçe aylık binlerce belge işleyen planlara geçersiniz.
10 belgeyi ücretsiz dene, kart gerekmez → · İlk fiş tarama rehberi →Sonuç
Leasing muhasebe kaydının özü dört adımdır: kiralamanın finansal mı faaliyet mi olduğunu VUK Mük. 290 kriterleriyle belirle; finansal kiralamada varlığı bugünkü değerle aktifleştir (254/255/253; gayrimaddi hakta 260), anapara+faizi 301/401'de, ertelenmiş faizi 302/402'de izle; her taksitte anaparayı borçtan düş, faizi 780'e gider yaz, KDV'yi 191'de indir; ve varlığa kendi oranıyla amortisman ayır. Faaliyet kiralamasında ise sadece kira gider yazılır. Bu ayrımı doğru kurmak hem mizanı hem KDV ve vergi beyanını tutarlı tutar.
İlgili rehberler: Gelir Vergisi Tahakkuku Muhasebe Kaydı · Muhasebe Kodları Eşleştirme · Mizan Nedir?
Sık Sorulan Sorular
Leasing (finansal kiralama) muhasebe kaydı nasıl yapılır?+
Kiracı, kiralanan varlığı kira ödemelerinin bugünkü değeriyle (anapara) niteliğine uygun maddi duran varlık hesabına (254 Taşıtlar / 255 Demirbaşlar / 253 Tesis, Makine ve Cihazlar; gayrimaddi hakta 260 Haklar) borç kaydeder. Anapara + faiz toplamı vadesine göre 301 ve 401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar hesaplarına alacak, toplam faiz ise 302 ve 402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) hesaplarına borç yazılır. Her taksitte anapara borçtan düşülür, faiz kısmı 780/66x gider hesabına aktarılır ve varlık için ayrıca amortisman ayrılır.
Finansal kiralama ile faaliyet (operasyonel) kiralama arasındaki fark nedir?+
Finansal kiralama, varlığın mülkiyetine ait risk ve yararların büyük ölçüde kiracıya geçtiği kiralamadır (VUK Mük. 290 kriterleri: mülkiyet devri/satın alma opsiyonu, ekonomik ömrün %80'inden fazlasını kapsama, kira ödemelerinin bugünkü değerinin rayiç bedelin %90'ını aşması). Bu durumda kiracı varlığı aktifleştirir ve amortisman ayırır. Faaliyet kiralaması bu kriterleri sağlamaz; kiracı varlığı bilançosuna almaz, ödediği kirayı doğrudan gider (770/730/760) yazar.
302 ve 402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri hesabı ne işe yarar?+
301/401 hesaplarına anapara ile faizin toplamı alacak yazıldığı için, henüz tahakkuk etmemiş faiz tutarı bilançoda borcu olduğundan yüksek gösterir. 302 (kısa vade) ve 402 (uzun vade) hesapları bu faizi pasifi düzenleyici (-) olarak izler; net finansal kiralama borcu = (301+401) − (302+402) anaparaya eşittir. Faiz, taksitler ödendikçe 302/402'den çözülüp gider yazılır.
Finansal kiralamada varlık hangi hesaba kaydedilir, amortisman nasıl ayrılır?+
VUK Mükerrer 290 sonrası kiralanan maddi iktisadi kıymet, niteliğine uygun maddi duran varlık hesabına (254 Taşıtlar, 255 Demirbaşlar, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar) kaydedilir ve sahip olunan bir varlık gibi kendi faydalı ömür/amortisman oranıyla amortismana tabi tutulur; birikmiş amortisman 257 hesabına yazılır. Yalnızca kiralanan şey bir gayrimaddi hak ise 260 Haklar (karşı amortisman hesabı 268) kullanılır.
Leasing kira ödemelerinin KDV'si indirilebilir mi?+
Evet. Kiracı, her kira taksidi faturasındaki KDV'yi 191 İndirilecek KDV olarak indirim konusu yapabilir. Finansal kiralamada uygulanacak KDV oranı sözleşme tarihindeki orana göre belirlenir ve sonradan oran değişse de sözleşme oranı korunur; belirli makine-teçhizat kiralamalarında indirimli oran uygulanabildiğinden faturadaki oranı esas alın.
İlgili Yazılar
Alış İade Muhasebe Kaydı: 320, 153 ve 191 ile Örnek Yevmiye
Alıştan iade nasıl kaydedilir? İade faturasını alıcı keser; 320 Satıcılar borç, 153 Ticari Mallar ve 191 İndirilecek KDV alacak. Sürekli/aralıklı envanter ve örnek yevmiye maddeleri.
Fiyat Farkı Faturası Muhasebe Kaydı: Satıcı ve Alıcı Yevmiye Örnekleri
Fiyat farkı faturası nasıl kaydedilir? Satıcıda gelir + 391 Hesaplanan KDV, alıcıda stok/gider + 191 İndirilecek KDV — KDV oranı ve örnek yevmiye maddeleriyle.
Satıştan İadeler Muhasebe Kaydı: 610 Hesap ve Örnek Yevmiye Kayıtları
Satıştan iade nasıl kaydedilir? 610 Satıştan İadeler hesabı, iade faturasında 391 mi 191 mi kullanılır, malın maliyetinin geri çevrilmesi ve 610'un dönem sonu kapanışı — örnek yevmiye maddeleriyle.
Fisle ile fişlerinizi dijitalleştirin
Fiş fotoğrafını yükleyin, yapay zeka saniyeler içinde Luca formatına dönüştürsün. 10 fiş ücretsiz.
Ücretsiz Başla