153 Ticari Mallar Hesabı Nedir? Kullanımı ve Örnek Kayıtlar

Ne Zaman Kullanılır?

Yeniden satış amaçlı mal alımlarında, dönem sonu mal sayımlarında ve satılan malın stoktan çıkışında kullanılır. Üretim yapan işletmeler hammadde için 150 İlk Madde ve Malzeme, yarı mamul için 151, mamul için 152 hesabını kullanır; 153 yalnızca ticaret işletmelerinin hazır mal stokları içindir.

Örnek Yevmiye Kayıtları

Satıcıdan vadeli mal alımı

12.000 TL (10.000 + 2.000 KDV)

Borç153 Ticari Mallar / 191 İndirilecek KDV

Alacak320 Satıcılar

Satılan malın maliyet kaydı

6.500 TL

Borç621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti

Alacak153 Ticari Mallar

Sürekli envanter yönteminde her satışta yapılır.

Dönem sonu stok değer düşüklüğü

Borç654 Karşılık Giderleri

Alacak158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı

Stok değeri net gerçekleşebilir değerin altına düşerse karşılık ayrılır.

Tipik Karşı Hesaplar

320Satıcılar 100Kasa 102Bankalar 191İndirilecek KDV 621Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)

KDV İlişkisi

Mal alımında ödenen KDV 191 İndirilecek KDV hesabına ayrı satırda kaydedilir; 153 hesabına yalnızca KDV hariç tutar yazılır.

Yaygın Hatalar

•KDV dahil tutarı 153'e yazmak — KDV mal maliyetine dahil edilmez, ayrı 191 olarak izlenir (istisnalar dışında).
•Üretim işletmesinde hammadde alımını 153'e işlemek — hammadde 150 İlk Madde ve Malzeme'de izlenir.
•Satıştan iadede yalnızca 610 Satıştan İadeler'i çalıştırıp 153/621 maliyet kaydını ters çevirmemek.

Sık Sorulan Sorular

153 hesap maliyet bedeli ile mi izlenir?+

Evet, ticari mallar maliyet bedeli ile değerlenir. Maliyet bedeli; alış fiyatı, gümrük, navlun, sigorta gibi malı stoka almak için yapılan giderleri içerir. KDV ise (indirilebilir olduğu durumda) maliyete dahil edilmez.

Dönem sonu 153 hesabı nasıl değerlenir?+

Dönem sonunda fiilen sayılan stoklar maliyet bedeli ile değerlenir; net gerçekleşebilir değer daha düşükse aradaki fark için 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı ayrılır.

Sürekli envanter ile aralıklı envanter farkı nedir?+

Sürekli envanterde her satışta 621/153 maliyet kaydı yapılır, stok bakiyesi anlık takip edilir. Aralıklı envanterde maliyet yalnızca dönem sonunda hesaplanır.